چگونه معماری آینده ما را تغییر می دهد؟؛ بخش اول: اقتصاد مقاومتی

Rating: 5.0. From 2 votes.
Please wait...

معماری و سیاست های پیشرفت

هرچند عده ای معماری را هنری تزیینی می دانند، اما معماری بسیار تعیین کننده تر از چند نقش تزیینی است. معماری هنر تزیینات و زیباسازی نیست بلکه هر آنچه در شیوه زندگی موثر باشد را می توان به نوعی معماری دانست. حتی دیواری موقت یا ستونی چوبی، و یا نرده ساده ای کنار پیاده رو نیز معماری است. خانه ای که کودکان با پتو و پشتی و مبل و چادر برای خود می سازند نیز معماری است. چرا که شیوه رفتار زیستی را تعیین می کند.

برای آنکه متوجه اهمیت معماری در زندگی روزمره باشیم چند مثال ملموس ذکر می شود.

اقتصاد غیر نفتی، معماری غیر نفتی

بازاری که محور اصلی اقتصاد کلان و تولید محور باشد قاعدتا شبکه حمل و نقلی جدی طلبیده، مخاطبانی کلان، عمده فروشی، فضای تجارت، بار انداز، تولیدیها و … را می طلبد.

مدتهاست سیاست اقتصادی کشور بر فروش نفت بنا شده است. اما پیش از کشف نفت به مدت هزاران سال تجارت، ترانزیت، سیاست، کشاورزی و تولید محورهای اقتصادی کشور ما بوده اند. موقعیت راهبردی ایران باعث پیشرفت جدی اقتصاد بود. معماری ایرانی با ابداعی بی نظیر “بازار” را پدید آورد. معماری ای خاص، گسترش پذیر، منعطف، منطبق با بافت و به شدت مناسب تجارت، خدمات، عرضه و تولید. مانند بسیاری از ابداعات معماری ایرانی جهان غرب شیفته وار به تحسین و تقلید از آن پرداخت.

 

مال ها (مراکز خرید سرپوشیده خطی) در سراسر جهان

مال ها (مراکز خرید سرپوشیده خطی) در سراسر جهان

یک مال (مرکز خرید) در بیرمنگام

یک مال (مرکز خرید) در بیرمنگام

تحریم های نفتی اخیر فروش نفت ما را کاهش جدی دادند و مسیر اصلی این رود را مسدود کردند. آسیب پذیری فروش نفت به همین راحتی تبدیل به نقطه ضعف بزرگ کشور شد. چرا که رگ حیاتی اقتصاد ما زیر پای دیگران بود و می باشد. هشدارهای مکرر بزرگان به واقعیت تبدیل شد و اقتصاد ضربه ای مهلک خورد اما به هر حال فوایدی نیز داشت. اقتصاد تنبل (پول مفت خورده) و ترسوی ما ناچار شد صرفه جویی کند و در پی راههای دیگر ارتزاق بدود.

...  لکه های معماری 1 : پدیده شاندیز ؛ دلارهای ایرانی برای پس مانده انگلیسی

اقتصاد مقاومتی

تولید مهمترین رکن درون زای قدرت اقتصادی است. دولت جدید تلاش خود را می کند تا فروش نفت را مانند سابق افزایش داده و مقام!! قبلی را بازیابد. روزنامه های حامی دولت با شعف خبر بازگشت شرکت های نفتی غربی را تیتر می کنند. معماری کجاست؟

 

بازار تهران

بازار تهران میراث قدیمی تهران است. معماری بازار تهران آنچنان قدرتمند است که حتی بعد از تخریب های مکرر آن هم کارکرد خود را حفظ کرد. بازار تهران شاهراه و مسیل بزرگ اقتصادی تهران و ایران است. شبکه ای پیچیده از توزیع و ارتباط. بازار تهران یکی از کانون های قدرت است.

تصمیمات جالبی برای کنترل و حتی کاهش قدرت بازار گرفته شد که با روش هایی معمارانه انجام پذیرفت. ایجاد فروشگاههای زنجیره ای شهروند یکی از آن ها بود. مکانهایی برای عرضه وسیع و خرده فروشی. پاساژ ها نیز به عنوان رقبای مهم بازار ها مطرح اند. هرچند پاساژ و بازار شباهت هایی جدی دارند، اما تفاوت ها به اندازه ای است که می توان ادعا کرد حاصل دو فرهنگ متفاوت اند. پاساژ ها نیز کاربردی صرفا عرضه ای و مخاطبانی خرد دارند.

 

نگاه توریستی به بازار

نگاه توریستی به بازار

بازار کجاست؟

بازار کجاست؟

نگاه توریستی به بازار

نگاه توریستی به بازار

پیاده کردن بازار!

به هر روی امروز بازار تهران که به عنوان ستون فقرات اقتصادی جامعه مطرح بود مورد آسیب جدی قرار گرفته است. طرح های مختلف معمارانه که عامدانه یا سهوا بازار را هدف گرفتند به دلایل سیاسی اقتصادی اجرا شدند. آخرین دستاورد شهرداری طرح پیاده سازی بازار بود.

در این میان پیاده سازی بازار حرکتی در جهت عرضه ای شدن و خرده فروشی شدن بازار است.

این که چگونه بازاری که مقابل بسته شدن ورود موتور سیکلت مقاومت میکرد و حتی اقدام فیزیکی صورت می داد به شرایطی رسیده است که در برابر طرح پیاده سازی منفعل است، خود جای تامل و تاسف دارد. به هر حال پیاده سازی بازار و ” نماسازی سنتی” در بازار دو طرح اخیر شهرداری بوده اند که به مرحله اجرا رسیده اند.

پیاده سازی بازار و آورد درشکه و ساختن طاق نما برخورد توریستی با ستون فقرات اقتصاد تهران نیست؟

پیاده سازی بازار و آورد درشکه و ساختن طاق نما برخورد توریستی با ستون فقرات اقتصاد تهران نیست؟

 

...  شبکه انقلابی ها یا انقلاب شبکه ای؟ ؛ چگونه شبکه افق می تواند به ضد خودش تبدیل شود؟

اقتصاد نفتی، معماری نفتی

پیاده سازی بازار با چه منطقی اتخاذ شده و چه خروجی ای می دهد؟ بازاری که محور اصلی اقتصاد کلان و تولید محور باشد قاعدتا شبکه حمل و نقلی جدی طلبیده، مخاطبانی کلان، عمده فروشی، فضای تجارت، بار انداز، تولیدیها و … را می طلبد.

در این میان پیاده سازی بازار حرکتی در جهت عرضه ای شدن و خرده فروشی شدن بازار است. ساخت طاق نماهای بی عمق و پوسته ای از معماری سنتی در کنار پیاده سازی بازار موید نگاهی توریستی به بازار است. بازاری که نماهای قدیمی داشته باشد (پوسته) و ما به اتفاق خانواده با مترو برای خرید و تفریح به آنجا رفته و آب نبات بخریم و برگردیم. این همان پاساژ کردن بازار است، یعنی مرگ بازار.

پیاده سازی بازار و آورد درشکه و ساختن طاق نما برخورد توریستی با ستون فقرات اقتصاد تهران نیست؟

پیاده سازی بازار و آورد درشکه و ساختن طاق نما برخورد توریستی با ستون فقرات اقتصاد تهران نیست؟

 

امروز طرح پیاده سازی، بازار را بیش از پیش در سراشیبی سقوط به این فرجام قرار داده است. بازاری که روزگاری ماوای تولیدی های گوناگون بود یا محور پخش کالا به اقصی نقاط ایران و صادرات. بازاری که روزی در مغازه های راسته اصلی تابلو “تک فروشی نداریم” دیده می شد امروز تبدیل می شود به پاساژی بزرگ پر از خرده فروشی ها.

تولیدی ها یا تغییر ماهیت داده به تک فروشی و دلالی خرد، یا مکان خود را جابجا می کنند و از گردونه اصلی بازی خارج می شوند. محور اقتصادی کشور که بنا بود بر تولید مستقر شود با همین تصمیمات معمارانه تبدیل می شود به محور گسترش مصرف گرایی (دشمن بزرگ اقتصاد تولیدی)

اینگونه است که معماری، آینده ما را تغییر می دهد.

Rating: 5.0. From 2 votes.
Please wait...
به اشتراک بگذارید!

سلمانی

معمـار

همچنین ممکن است بپسندید ...

Leave a Reply

3 Comments on "چگونه معماری آینده ما را تغییر می دهد؟؛ بخش اول: اقتصاد مقاومتی"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
بدون نام
Guest

مشکل اینجاست که نخبگانی چون شما وبلاگ نویسی میکنند و بیسوادان شهرداری میکنند.

رییس
Admin

به هرحال باید به اندازه وسعمون تلاش کنیم
به امید بهبودی

Hamed
Guest

فکر میکنم این کتاب فهم و رابطه بین سیاست اقصاد و معماری رو خیلی خوب شرح داده پیشنهاد میکنم حتما مطالعه کنید . عنوان کتاب: سیاست اقتصاد معماری و شهر مولف رضا کشاورزنوروزپور انتشارات سیمای دانش

wpDiscuz