لکه های معماری ۱ : پدیده شاندیز ؛ دلارهای ایرانی برای پس مانده انگلیسی

Rating: 4.6. From 5 votes.
Please wait...

پدیده شاندیز هر شرکت و گروهی که هستند، وابسته هستند یا خیر، سرمایه دارند یا خیر، مهم هستند. زیرا یکی از بزرگترین پروژه های ساخت و ساز در ایران را اجرا می کنند. قطعا این کارگاه بزرگ علاوه بر اشتغال زایی می تواند باعث بومی سازی و بهبود فناوری در کشورمان شود که دستاورد بزرگ و پر ارزشیست.

تصاویر زیبا از معماری بی هویت

اما موضوع این نوشته واکاوی معمارانه این مجموعه طرح است. شرکت پدیده در تعارض با ادعای مهم “حمایت از توان ملی”، طراحی مجموعه عظیم خود را به یک شرکت انگلیسی داده است! در حالی که خیل جمعیت معمار و شهرساز داخلی به راحتی می توانستند این مجموعه را بسیار بسیار بسیار با کیفیت تر به انجام برسانند. شرکت اتکینز (طراح مجموعه شاندیز) کیست؟

شرکتی با افتخار طراحی ماهی!

شرکتی انگلیسی که از ابتدا معمار نبوده و با گسترش فعالیت های ساختمانی خود بخشی نیز برای خدمات معماری راه اندازی نموده است. از افتخارات معمارانه این شرکت طراحی جزیره به شکل ماهی در بحرین است!

طراحی جزیره به شکل ماهی در بحرین

یکی از مهمترین و مورد تاکید ترین سوابق معمارانه شان ساخت برج العرب دبی است. اما همین برج نکته ی مهمی را بیان می دارد: معمار این برج یک شخصیت حقیقی دارد. تام رایت معمار این بناست. یعنی یا احتمالا اتکینز با او به عنوان پیمانکار قرارداد داشته است و یا استخدام بوده است. هر دو صورت نشانگر عدم تخصص جدی اتکینز در حوزه معماری است. نکته ای که به راحتی و با یک نگاه به لیست عظیم خدمات این شرکت از حوزه قطارهای شهری تا انرژی هسته ای نیز به دست می آید.

تام رایت طراح برج العرب دبی با هویت مستقل

پدیده چه میزان ارز برای طراحی معماری به این شرکت پرداخت نموده و از کشور خارج کرده است؟ ادعای توانمندی داخلی کجاست؟ و در مقابل چه به دست آورده است؟ آیا نتیجه طرح خوبی است؟

...  صدای همهمه از دروازه ساعات

پاسخ به وضوح منفی است. طرحی با این وسعت می توانست نقطه جهشی در معماری ایرانی باشد. تمرینی بدیع و نمونه ای چشمگیر. اما اکنون نه تنها ارزش معمارانه ایرانی ندارد، بلکه در مقیاس غربی نیز به پس مانده های معماری مدرن می ماند. لکه ای زشت و بی هویت. در بدترین توجیه معمارانه برج این بنا گفته اند:”حجم هندسی این پروژه از دور نمـــاد عـدد ۸ به پــاس داشت امــام هشتم (علیه‌السلام) است.“! اسفناک است.

آیا واقعا اتکینز این برج را با الهام از هشت و به نیت  امام رضا (علیه السلام) طراحی کرده است؟!!!!

مجموعه طرح نه تنها ارتباط خاصی با هویت ایرانی اسلامی ندارد بلکه ارتباط چندانی نیز با اقلیم و بستر اطرافش هم ندارد. می توان به راحتی این بنا را در هر شهر دیگری تصور نمود، چرا که به آسانی کنده شده و درگیری ای با اطراف ندارد. (البته به جز عدد ٨!) برج عظیمی که در حال ساخت است چشم انداز کل محدوده شهری را نیز تغییر می دهد. در هیج یک از تصاویر سه بعدی هم به نحوه ارتباط ساختمان ها با بافت شهری وجود ندارد و به نظر می رسد – به جز ورودی – اصلا در نظر گرفته نشده اند. جدای از این موارد توجیه ساخت چنین برجی در این منطقه مسطح و وسیع چیست؟

شاختار نظم دهنده و توجیه گر این طرح چیست؟

طرح حتی درمقایسه با درون خود نیز یکپارچه نیست و از چینش چندین قطعه و بعضا کاملا بی ربط تشکیل شده است. به حدی که به راحتی می توان بعضی بخش ها را حذف نمود یا به کل تغییر داد. یک مسیر نامنظم بی شکل این مجموعه را نصفه و نیمه کنترل می کند. معماری ای به شدت نپخته، شلخته و به هم ریخته البته با تصویرسازی های زیبا.

چه ارتباطی بین این ساختمان ها موجود است؟

چرا به سراغ این سبک طراحی می رویم؟

نگاهی به ساختمان های این مجموعه بیاندازیم: آیا در هیچ یک رگه ای یا تاثیری از معماری ایرانی می بینیم؟ حتی مجموعه باغ گل این پدیده نیز ایرانی نیست. باغی که در تمام دنیا با نام ایران شناخته می شود! تنها موردی که مثلا رنگ و بوی ایرانی دارد یک ساختمان مکعب شکل است که گویا کاربری مسجد نیز دارد و ادعا می شود با توجه به کعبه بوده است، اما در این تشابه به جز مکعب بودن چه برداشت دیگری صورت گرفته است؟ با این توصیف بسیاری از ساختمان ها در دنیا برگرفته از کعبه اند! و کدام کعبه در کنار دو حجم ساختمان عظیم اداری قرار می گیرد؟

...  نقد فیلم برف روی کاج ها

یک مکعب عظیم با توجیه کعبه

بناهایی چنین بی هویت چگونه می تواند یک اثر ملی باشد؟ چگونه از یک شرکت انگلیسی انتظار طراحی بومی داشته باشیم؟ آیا واقعا مدیران این پروژه به دنبال معماری ایرانی بوده اند؟

طراحی بی هویت

این معماری در مقیاس غربی اش هم اتفاق خاصی نیست. حال آنکه معماری بی هویت غرب نیز تلاش می کند با طرح مسایل تازه یا لااقل توجه به محیط زیست، ویژگی های بومی، تاثیرات اجتماعی و … خود را زنده نگاه دارد، اما معماری این پروژه مدتها پیش از آغاز مرده است. با یک مقایسه کوچک به راحتی مشخص می شود کشورهایی مانند امارات، آذربایجان، چین، تایلند و اینک ایران آزمایشگاه معماران غربی یا بازار دست دوم پیمانکاران غربی اند.

مرکز تجاری دبی را برای بررسی بهتر پروژه های اخیر ایرانی ببینید!!!

واژه های بزرگ، عظیم و بی نظیر در تعریف این پروژه و امثال آن در کنار ارجاع به معمار خارجی سلیقه مدیران را روشن می سازد. در این ساخت و ساز عظیم میلیاردها تومان هزینه ساخت کدام رویا می شود؟

مساله اصلی تلقی مفهوم پیشرفت در ذهن ماست. چرا این مفهوم به صورت “برج و ساختمان های شیشه ای و عظمت” تلقی می شود؟ چرا به “شبیه سازی” معنا میشود؟

Rating: 4.6. From 5 votes.
Please wait...
به اشتراک بگذارید!

سلمانی

معمـار

همچنین ممکن است بپسندید ...

Leave a Reply

12 Comments on "لکه های معماری ۱ : پدیده شاندیز ؛ دلارهای ایرانی برای پس مانده انگلیسی"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
الهام سِدری
Guest

🙁 خدای بزرگ
نمیدونستم
از خبرگزاریتون خیلی سپاسگزارم

رییس
Admin

نظر لطف شماست

محمد
Guest

چرت و پرت که قبول کردن نداره خانم محترم

رضا
Guest

سلام
ممنون از مطلب خوبتون ../
وبسایت بسیار ارزشمندی دارید
موفق باشید.

رییس
Admin

متشکرم

بدون نام
Guest

چرا همه چیز رو با دید منفی می‌بینید؟!!!
شمایی که ادعا دارید، کو دنبه‌تون؟
بله ایرانی قدمتی تاریخی داشته، ایرانی هنرهای بسیار زیبایی داشته، ایرانی ….
اما الان چی؟ فرش ایرانی رو هم دیگه چین و هند میزنن.
بیاییم به جای اینکه همه چیز رو خراب کنیم، کمک کنیم دوباره امپراطوری ایران پرآوازه‌تر از قبل بشه.
بیاییم حمایت بکنیم از تولید یه شاهکار. حتی اگر ایرانی نباشه توی کشور ایرانه.
نمی‌خوام وارد بحث تخصصی بشم. اما آیا چون زمین مسطح وجود دارد دیگر توجیه ساخت برج وجود ندارد؟

رییس
Admin

چگونه با ساختن بنایی که ایرانی نیست امپراطوری ایران رو پر آوازه تر کنیم؟!!

بدون نام
Guest

“کشورهایی مانند امارات، باکو، چین،..”

ببخشید “کشور باکو”دقیقا کجای نقشه جغرافیاست؟؟؟!
شما که درتفاوت شهر و کشور در زبان خودتان درمانده اید از حفظ هویت ایرانی در معماری صحبت نکنید لطفا!!!

رییس
Admin

حق با شماست
این متن با فشار زمانی زیاد و بسیار با عجله نوشته شد. تذکر شما صحیح است و اصلاح گردید.
اما این مغلطه بسیار رایجی است که با استناد به یک اشتباه سهوی کلیت یک مطلب را ناصحیح معرفی کنیم.
حتی اگر تمامی کلمات یک متن هم غلط نوشته شوند ناقض منطق متن نخواهند بود.

بدون نام
Guest

بله ممنون از شما.شاید من زیاده روی کردم
پاینده باشید

رییس
Admin

شما بزرگوارید

محمد
Guest

دقیقا

wpDiscuz