چگونه معماری آینده ما را تغییر می دهد؟ بخش سوم: زبان فارسی

Rating: 4.0. From 1 vote.
Please wait...

معماری و سیاست های پیشرفت

هرچند عده ای معماری را هنری تزیینی می دانند، اما معماری بسیار تعیین کننده تر از چند نقش تزیینی است. معماری هنر تزیینات و زیباسازی نیست بلکه هر آنچه در شیوه زندگی موثر باشد را می توان به نوعی معماری دانست. حتی دیواری موقت یا ستونی چوبی، و یا نرده ساده ای کنار پیاده رو نیز معماری است. خانه ای که کودکان با پتو و پشتی و مبل و چادر برای خود می سازند نیز معماری است. چرا که شیوه رفتار زیستی را تعیین می کند.

برای آنکه متوجه اهمیت معماری در زندگی روزمره باشیم چند مثال ملموس ذکر می شود.

معماری و زبان فارسی

سیاست گسترش و حفظ قدرت زبان ارتباط مستقیمی با استقلال و هویت یک ملت دارد و در نتیجه از اهمیت مضاعفی برخوردار است. معماری نیز می تواند له یا علیه این سیاست عمل کند. اما چگونه؟

معماری و زبان فارسی
معماری هنری است که برخلاف بسیاری از شاخه های دیگر هنری درگیری عمیق و طولانی با بدنه زندگی مردم دارد. در نتیجه تغییرات معماری در اقصی نقاط کشور تاثیر درازمدت دارد.

معماری به مثابه آموزش
هنگامی که معماری ما در سطح تقلید از معماری غربی باشد، معماری وارداتی مانند یک مبلغ, فضا و “زبان” خود را تبلیغ می کند. این تبلیغ به سه صورت انجام می پذیرد:
١ عینا با نام های وارداتی به وسیله فضاهای وارداتی
٢ غرب زدگی ناشی از فرهنگ معماری
٣ دانش فنی معماری

اول: ایوان یا تراس
کلماتی مانند هال، پارکینگ، لابی، پاسیو، تراس، اوپن، خواب مستر، آسانسور، آتریوم، بلوک، کابینت، کانتر، لاندری، شوتینگ، کوریدور، وُید، جزو کلام روز مره و زندگی ما می شوند. آن هم در سطح کل کشور. در این زمینه دو مثال جالب توجه وجود دارد.

ایوان اختراع ایرانی

ایوان اختراع ایرانی است که آوازه و شهرتی جهانی دارد. اگر یک چهار دیواری مسقف را فضای بسته بدانیم و حیاط را فضای باز، اتاق مسقفی که یک ضلع (دیوار) نداشته باشد ایوان است. این اختراع آن قدر مفید و موثر است که به راحتی در دوران های گوناگون معماری ایران و جهان موثر می افتد. اما امروز که ما مغلوب معماری غربیم، به فضای نیمه باز مسکونی میگوییم:”تراس“!

...  زمانی برای مستی حلزون ها ؛ صدا و سیما گرانبهاترین داشته اش را چند می فروشد؟

تراس

بازار های شرقی مثال دیگری اند. لغت “baazar” در لغتنامه های انگلیسی وجود دارد. بازارها چنان فضای خاطره انگیزی میسازند که ایجاد و ساخت “مال” در غرب تحت تاثیر آن ارزیابی می شود. امروز در ایران به تاسی از دبی دنبال ساخت “مال” هستیم!

هنگامی که معماری ایران قدرت مند باشد حتی کلیسا هم خود را به زبان معماری ایران می سازد مانند کلیسای وانک اصفهان. و هنگامی که معماری ایرانی مغفول باشد مساجد ما خود را به زبان معماری غالب می سازند آن هم با لابی و کنفرانس و …

دوم: اوپن بودن
معماری در بعد دیگری نیز زبان را تغییر می دهد. مرحله ای وسیع تر و عمیق تر؛ به واسطه فرهنگ.

اوپن چیست؟

آشپزخانه اوپن مثال جالبی است. برای روشن تر شدن موضوع معنای واژه اوپن را بررسی کنیم: اگرچه اوپن (مسامحتا) نام سبک آشپزخانه است اما بارها شنیده می شود که توسط افراد مختلف به دیوار (کابینت) نیمه آشپزخانه اطلاق می شود!
” بشقاب رو بزار رو اوپن” یا ” تلفن رو اوپنه”

اوپن چیست؟

یعنی نه تنها کلمه ای بیگانه وارد زبان و زندگی ما شده است بلکه محتوای کلمه نیز تغییر کرده است. ملغمه ای از زبان و معنا. بدتر از آن حاکم شدن فرهنگ بیگانه و تغییر ارزش هاست.

اوپن بودن آشپزخانه شاید به نظر مهم نباشد اما در واقع نشانی از ضعف ما می شود، چرا که نتوانستیم این حاصل را به نفع خود تغییر دهیم. این اولین مواجهه ما با معماری بیگانه نیست ولی نشانی است از انفعال ما.

اوپن چیست؟

نتیجتا امروز اوپن بودن آشپزخانه یک امتیاز تلقی می شود، حتی اگر فایده ای نداشته باشد. مساله آن نیست که آشپزخانه اوپن بد است یا خوب، بلکه صرفا به جهت اوپن بودن ارزش یک خانه تغییر می کند. این نشانه یک بیماری مسری است که از طریق معماری گسترش میابد.

...  مصائب سیاسی کلمه ؛ غربت معنا و کلمه در سیاست دولت ها

آشپزخانه اوپن تا قلب شهرستانها نفوذ کرده است. و اصولا یکی از مظاهر به روز بودن تلقی میشود. معماری غالب نه تنها واژگان بلکه فرهنگش را نیز با خود می آورد. هر فضای معماری وارداتی خام مانند یک حلقه درزنجیر غربزدگی ما عمل می کند. و اینچنین است که اندک اندک استفاده از لغات بیگانه هم به ارزش تبدیل می شود.

سوم: پلان یا نقشه

استاد خطاب به دانشجویان : “اسکیس هاتون رو راندو شده روز پروپوزال برای کرکسیون بیارید. ژوژمان داریم. “

پلان، سکشن، اولیشن، تری دی، رندر، اسکیل، لجند، پروپوزال، کرکسیون، پرزانته، راندو، اسکیس، ژوژمان، آلترناتیو و ….
اینها واژگان بسیار معمول دانشجویان معماری است. نباید از دانشجویی که حتی واژگانش هم تسلیم بیگانه است انتظار بیرون تراویدن معماری ایرانی داشت.

میرزا مهدی خان شقاقی، اولین معمار آموزش دیده در غرب

نکته جالب آنجاست که بسیاری از این لغات فرانسوی اند. زیرا آموزش معماری مدرن در ایران به تقلید از سبک آموزش فرانسوی شروع شد. امروز پس از هفتاد سال هنوز این کلمات به همان شکل اولیه حیات دارند!! هفتاد سال یعنی چندین نسل معمار تربیت شده.

از سوی دیگر با گسترش ارتباطات اینترنتی راه را برای ارتباط یک طرفه ی تقلیدی هموار کرده ایم. دانشجویانی که گفتارشان را هم تقلیدی ساخته ایم، چرا نباید عملشان را تقلیدی بسازند؟! در دوران حرفه ای هم دانشجو خود به مبلغ این زبان غربزده تبدیل می شود:”استایل این کار رومنه. آخرین متد دیزاین ایتالیا. مستر بزرگ به علاوه لاندری و سونا و شوتینگ.”

و اینگونه معماری آینده ما را تغییر می دهد.

Rating: 4.0. From 1 vote.
Please wait...
به اشتراک بگذارید!

سلمانی

معمـار

همچنین ممکن است بپسندید ...

Leave a Reply

1 Comment on "چگونه معماری آینده ما را تغییر می دهد؟ بخش سوم: زبان فارسی"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
بدون نام
Guest

بدنبود

wpDiscuz